Brief 13 augustus 1918 – origineel

Mitselwier Aug. 1918

B.B.
De 14 Aug. Is weer oansteande en dermei de jierdei fen Sibe, de 35 komt nou fol, as ik ’t wol ha. Us lokwinsken gean hjir by; wy winskje dat jimme dizze dei yn sounens yet faek fiere meije. Is Auke al wer klaer en hwet seit Jantsje fen ‘e tiid, de Sp. Griep laesk, hoopje wy, net fierder om him hinne. Wy hawwe der gjin lest fen noch, hjir yn ’t doarp ek net folle – to Ee ien gefol mei de dea bitelle, de 18 jierige soan fen Ds. Faber, dy to Dockum op ‘e kweekskoalle gyng. Under de soldaten to Zwolle ek tige, mar O. wier noch soun. Fen Harmen gjin tiding, L. scil wol alle frije tid yn bislach nimme, tink ik.
Ik bin l.l. nei de algem. Gearkomste fen it Fr. Selskip to Ljouwert wêst – in brochje mei in stikje woarst yn ‘e bûse, waerm miel siet der dizze kear net oan. Kofje koene wy ek net iens krije, hwet thé en in glês gore môlke haw ik hawn; om ‘e malle smaek kwyt te reitsje, haw ik in braambossen kocht, in gleske der ’t myn tomme pas yn koe en do wier ‘k 3 x 20 sint kwyt.
Op ‘e gearkomste haw ik Dr. Buitenwaert-Bellema sjoen, de prof. to Gent, dy ’t toch it Dietske regear oansteld is, hwet him yn de tiid noch al kwealik naem is o.a. troch Dr. Schepers. Hy hat net oan ’t wird wêst – hy seach der neat net professorael út, it like my sa’n boekewjirm ta. Fen Sytstra krygen wy in moaije lizing. Berghauser ek spritsen en rjue oare kennissen.
Is ’t oargel al thús en ho liket it. As Sibe it finster opset en alle registers útlûkt kin der wol musyk jaen for hele Crêvecoeur.
Passe de sokken fen Auke goed? Freget Geartsje.
As Sibe de romte fen setgoed hâldt fen dy gele beantsjes scoe ik der takommende maaitijd wol in handjevol fen hawwe wolle. Us lytse wite beantsjes binne hast ek klear en de stamsnijbeane sette ek pûl; oan diz’ tiid ta, hawwe wy ús mei greate beane formakke mar de hûden wirde nou wol hwet tsjok. Woarteltsjes binne ek klear. Tsjin de hjustere winterjoune sjogge wy oan. In helen hjir skaffe in carbiol lampe oan mar dat bigreattet my. Sa’n lampe wer eigenlik roak noch smaek oan is, moat f 20 kostje en men stoakt ek for f 20 carbid, op wirdt er sein. Ik wol nou ris efkes wachtsje; licht komt der noch útkomst. Ho moatte jimme? Mei groetenwinsjen fen ús trije. Jim Fader.

(De tweede bijgesloten brief is van Geertje)

Moandeitojoun

B. S. E. A. en J,
Fader hie de brief oan Sybe al richt do ’t niis dy fen Eke kaem. It gom dat oan ‘e couverten sit wol tsjindwurdich net hâlde, sadwaende hienen wy ’t gau wer iepen. Ik ha nog wol hwet jun en scil as moeke ûs bonte sloapen sei sjoen hat der wol by yn dwaen.
To Dokkum ha ‘k snjeon in pear ‘standaard’ skoen koft f13,95. ’t Binne kreaze skoen fen maat 39 en rommer om ‘e foet as út Den Bosch. Schrader sei der maer altiid om rocht dat nei ’t noarden breeder skoen stjûrd wirdde, dan nei ’t Z. Hjir skyne de ljue op hwet breeder foet to libben.
Ik ha nei L. in briefkaert skreaun en hjoed ien nei H. Der komt dus hwer libben by jim op ’t fort. Auke scil ’t nou wol wer forjitte kinne dat tante der sa koart west is, nou jongen!
Moeke had in flecht meitsje litten by Appeldoarn, dit stiet gâns better dan it lytse prûkje. Het fallen hier wier der net en is sa’n grapke noch al djûr f 12.-. Mear sa ’t it wie koe ’t ek net mear.
Ik bin op ’t heden wer oan ’t breidsjen for mysels, wy doche it mar fen ofraffele, jun swart en nassou is net mear te keap.
Sake is op ‘e fiets nei Grou is dat net in daed, Auke? Hja ienen 5 ûren wirk hawn. Syn moeike hat him helle. Earst mei ’t learn op ‘e kop yn ‘e âld greft, mar do woe ’t letter hwet better.
Nou noch ris ús lokwinsken mei Sybe syn jierdei. Jimme Geartsje.

Brief 13 augustus 1918 – vertaling

Metslawier, augustus 1918

Beste kinderen,
De 14de augustus is weer aanstaande en daarmee de verjaardag van Sibe, de 35 komt nu vol, als ik het wel heb. Onze gelukwensen gaan hierbij; wij wensen dat u deze dag in gezondheid nog vaak vieren mag. Is Auke alweer klaar en wat zei Jantsje van de tijd, de Spaanse Griep last, hopen wij, niet verder om hem heen. Wij hebben er nog geen last van, hier in het dorp ook niet veel – te Ee één geval met de dood betaald, de 18-jarige zoon van dominee Faber, die te Dokkum naar de Kweekschool ging. Onder de soldaten te Zwolle ook veel, maar Otto was nog gezond. Van Harmen geen bericht, Lien zou wel alle vrije tijd in beslag nemen, denk ik.
Ik ben laatst naar de algemene samenkomst van het ‘Frysk Selskip’ (Fries Gezelschap -red-) te Leeuwarden geweest, een broodje met een stukje worst in de zak, warme maaltijd stond er deze keer niet aan. Koffie konden wij ook niet eens krijgen, wat thee en een glas gore melk heb ik gehad; om de malle smaak kwijt te raken, heb ik een frambozenjenever gekocht, een glaasje waar mijn duim net in kon en toen was ik 3 x 20 cent kwijt.
Op de samenkomst heb ik Dr. Buitenwaert-Bellema gezien, de professor te Gent, die door de Dietse regering aangesteld is, wat heb indertijd nogal kwalijk genomen is, o.a. door Dr. Schepers. Hij is niet aan het woord geweest, hij zag er niets niet professioneel uit, het leek mij zo’n boekenwurm. Van Sylstra krijgen wij een mooie lezing. Berghauser ook gesproken, en vele andere kennissen.
Is het orgel al thuis en hoe lijkt het? Als Sibe het venster openzet en alle registers uittrekt kan je wel muziek geven voor heel Crêvecoeur.
Passen de sokken van Auke wel goed? Vraagt Geartsje.
Als Sibe de ruimte van zaaigoed houden van die gele boontjes, zou ik er volgende maaitijd wel een handjevol van willen hebben. Onze kleine witte boontjes zijn haast ook klaar en de stamsnijbonen zetten ook peul; tot aan deze tijd hebben wij ons met grote bonen vermaakt, maar de hoeden worden nu wel wat dik. Worteltjes zijn ook klaar. Tegen de duistere winteravonden zien wij op. Een heleboel hier schaffen een carbidlamp aan, maar dat vind ik te duur. Zo’n lamp waar eigenlijk kraak nog smaak aan zit, moet f 20.- kosten en men stookt ook voor f 20.- carbid, op wordt er gezegd. Ik wil nu even wachten; licht komt er noch uitkomst. Hoe moet u? Met groeten van ons drieën. Uw Vader.

(De tweede bijgesloten brief is van Geertje)

Maandagavond

Beste Sybe, Eke, Auke en Jannie,
Vader had de brief aan Sybe al gesloten, toen het nieuws van Eke kwam. Het gom dat aan de couverten zit wil tegenwoordig niet houden, zodoende hadden wij het gauw weer open. Ik heb nog wel wat garen en zal, als Moeke onze bonte slopen gezien heeft, er wel wat bij doen.
In Dokkum heb ik zaterdag een paar standaard schoenen gekocht van f 13,75. Het zijn nette schoenen van maat 39 ruimer om de voet dan die uit Den Bosch. Schrader zei dat er altijd om werd gedacht dat er naar het noorden bredere schoenen gestuurd worden dan naar het zuiden. Hier schijnt men op wat bredere voeten te leven.
Ik heb aan Lien een briefkaart geschreven en vandaag één naar Harmen.
Er komt dus weer leven bij jullie in het fort. Auke zal het nu wel weer kunnen vergeten dat tante er zo kort geweest is, nou jongen!
Moeke heeft een vlecht laten maken bij Appeldoarn; dit staat veel beter dan het kleine pruikje. Het gevallen haar was er niet en zo’n grapje is nogal duur: f 12.-. Maar zoals het was, kon het ook niet meer.
Ik ben vandaag weer aan het breien voor mijzelf, wij raffelen het maar af. Zwarte naaigaren zijn niet meer te koop.
Sake is op de fiets naar Grouw, is dat geen daad, Auke? Ze hadden vijf uur werk gehad. Zijn moeder heeft hem gehaald. Eerst met veel moeite in een oude gracht, maar toen wilde het later wat beter.
Nu nog eens onze gelukwensen met Sybe’s verjaardag. Uw Geertje.